Najnowszy numer e-biuletynu

 pw4fin

 

Artykuły

Czym jest metoda kasowa w podatkach?

Metodę kasową wyróżniamy zarówno na gruncie podatku dochodowego jak i podatku od towarów i usług. Mimo takiej samej nazw nie są one tym samym - występują między nimi spore różnice. Podatnicy, prowadzący podatkową książkę przychodów i rozchodów maja prawo ewidencjonować koszty za pomocą metody kasowej (zwanej też uproszczoną) lub metody memoriałowej. Decydując się na jedną z nich przedsiębiorca powinien konsekwentnie przestrzegać zasad występujących w danej metodzie. Brak bowiem możliwości łączenia tych sposobów rozliczania.

 

Na czym polega metoda kasowa w podatku dochodowym?

Metoda kasowa, nazywana także uproszczoną, polega na ujmowaniu kosztów w dacie ich poniesienia, bez względu na to, do jakiego okresu się odnoszą.

Obowiązek podatkowy przy metodzie metodzie kasowej powstaje bowiem w momencie powstania kosztu. Za dzień powstania kosztu uznaje się zaś, co do zasady, dzień wystawienia dokumentu (np. faktury).

Uproszczenie stosowane w metodzie kasowej nie dotyczy wszystkich wydatków. Wyjątkiem są tu zaliczki wpłacane na podatek dochodowy oraz wypłacane wynagrodzenia oraz składki ZUS. Tego typu wydatki należy księgować w dacie ich faktycznej zapłaty.

Należy mieć na względzie , iż prawo do rozliczania tą metodą mają wyłącznie podatnicy prowadzący ewidencję księgową w formie podatkowej księgi przychodów i rozchodów.

Z tej formy rozliczeń nie skorzystają więc podmioty zobowiązane z mocy prawa do prowadzenia pełnej księgowości ( ksiąg rachunkowych) czyli:

  • spółki handlowe oraz spółki cywilne, a także inne osoby prawne,,
  • osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych, spółki partnerskie oraz spółdzielnie socjalne, jeżeli ich przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy wyniosły co najmniej równowartość w walucie polskiej 2000 000 euro,

Co istotne, przeliczenia kwot wyrażonych w euro dokonuje się według średniego kursu ogłaszanego przez NBP na dzień 1 października roku poprzedzającego rok obrotowy (w roku 2017 limit ten wyniesie 8.595.200 zł) Z racji tego, że jest to bardzo wysoka kwota, zdecydowana większość polskich przedsiębiorców może wybrać metodę kasową jako sposób rozliczania.

Wyboru metody kasowej prowadzenia podatkowej książki przychodów i rozchodów nie trzeba zgłaszać naczelnikowi urzędu skarbowego, ani uwidaczniać we wpisie w CEIDG. Jest to wewnętrzny, przyjęty przez przedsiębiorcę sposób ewidencji kosztów. Należy jednak pamiętać, że wybraną metodę trzeba stosować przynajmniej przez cały rok podatkowy.

Metoda kasowa w VAT

Metoda kasowa w VAT nie jest tym samym co metoda kasowa w podatku dochodowym. Przy metodzie kasowej w VAT, VAT należny rozliczany jest w okresie przypadającym na datę uzyskania płatności od klienta. Przed tym terminem nie ma obowiązku, aby ujmować go w deklaracji i rejestrach VAT. Identyczna zasada dotyczy faktur zakupowych- tak więc podatek naliczony można odliczyć w rzeczywistej dacie, w której przypada data płatności.

Od wskazanej wyżej zasady rozliczeń przy metodzie kasowej jest pewien wyjątek. Otóż VAT trzeba rozliczyć, bez względu na zapłatę, jeżeli transakcja jest dokonywana na rzecz osób prywatnych lub firm, które nie są czynnymi podatnikami VAT i minęło 180 dni licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi.

Co się tyczy podatku VAT naliczonego od zakupu towarów lub usług, można go odliczyć dopiero po opłaceniu faktur. Jeśli faktura została zapłacona w części, to przysługuje prawo do odliczenia VAT-u tylko i wyłącznie od tej opłaconej części.

Faktury sprzedaży i zakupu są wykazywane w rejestrach VAT i deklaracji VAT-7 za okres, w którym dokonano lub otrzymano zapłatę.

Jeżeli uregulowana została wyłącznie część kwoty, to w deklaracji wykazywana jest jedynie ta opłacona część. Pozostała wartość wykazywana jest po uregulowaniu zaległości.
W rezultacie takiego działania jedna faktura może zostać wykazana w częściach na kilku kolejnych deklaracjach VAT-7.

Dla kogo korzystna jest metoda kasowa?

Rozliczanie metodą kasową jest korzystne w głównej mierze dla przedsiębiorców, którzy wystawiają faktury z długimi terminami płatności. Opłacalne jest również dla nowych działalności w sytuacji, gdy przedsiębiorca nie jest jeszcze w stanie określić terminu wpływu należności lub gdy spodziewa się pewnych opóźnieńw tym zakresie.

Wady

Niewątpliwą wadą metody kasowej jest to, że trzeba śledzić terminy zapłaty przez klienta pilnować która faktura została zapłacona, a która jeszcze nie. Robi się to jeszcze bardziej problematyczne, gdy klient nie zapłaci lub nie uiści całej zapłaty jednorazowo, i w związku z tym fakturę rozlicza się wielokrotnie.

Korzystanie z metody kasowej rozliczania VAT nie jest dostępne dla wszystkich podatników. Metoda ta zarezerwowana jest znów wyłącznie dla tzw. "małych podatników", a więc tych, u których wartość sprzedaży brutto w poprzednim roku podatkowym nie przekroczyła kwoty równowartości 1 200 000 euro.

Przeliczenia kwot wyrażonych w euro na złotówki dokonuje się według średniego kursu ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy października poprzedniego roku podatkowego, w zaokrągleniu do 1000 zł. Tak więc limit sprzedaży uprawniający do korzystania ze statusu małego podatnika w 2017 roku wynosi 5 157 000 zł.

Podatnik, który chce rozliczać podatek VAT metodą kasową, powinien zawiadomić o tym pisemnie właściwego naczelnika urzędu skarbowego. Zawiadomienie to należy złożyć do końca miesiąca poprzedzającego okres, od którego podatnik ma zamiar stosować metodę kasową.

Wyboru metody kasowej do rozliczeń podatku VAT można dokonać również w trakcie trwania roku podatkowego. Jeżeli jednak podatnik wybierze metodę kasową do rozliczania VAT, to może z niej zrezygnować najwcześniej po upływie 12 miesięcy jej stosowania.

Zawiadomienie o wyborze metody kasowej następuje poprzez złożenie druku VAT-R.
W dokumencie tym należy zaznaczyć właściwe pole informujące o wyborze metody kasowej rozliczania VAT oraz wskazać okres, od którego metoda ta będzie stosowana.

Należy pamiętać, że ustawa o VAT zobowiązuje podatników stosujących metodę kasową do umieszczania na fakturach sprzedaży adnotacji "metoda kasowa".

Warto też mieć na względzie, że w przypadku transakcji zawieranych z zagranicznymi kontrahentami metoda kasowa nie ma zastosowania. Wówczas, niezależnie od korzystania z metody kasowej, obowiązek podatkowy powstaje na zasadach przewidzianych dla tego typu transakcji.

Stosowanie metody kasowej a miesięczne rozliczanie podatku VAT. 

Gdy podatnik, który prowadzi już działalność decyduje się na rozliczanie podatku VAT metodą kasową, zobowiązany jest do rozliczania podatku VAT kwartalnie. Wynika to z art. 99 ust. 2 ustawy o VAT.

W związku z tym co trzy miesiące składa w urzędzie skarbowym deklarację VAT na formularzu VAT-7K. Deklarację VAT-7K należy złożyć w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po kwartale, którego deklaracja dotyczy. Jeśli 25. dzień miesiąca przypada w dzień wolny od pracy, to termin złożenia deklaracji przesuwa się na najbliższy przypadający dzień roboczy.

Jeśli VAT nie został odliczony w deklaracji za kwartał, w którym płatność (lub jej część) została uregulowana, podatnikowi ma prawo do dokonania odliczenia tego podatku w jednym z dwóch następnych okresów rozliczeniowych.

Inaczej sytuacja wygląda w przypadku "nowych" podatników . Po zarejestrowaniu przez naczelnika urzędu skarbowego jako podatnicy VAT czynni zobowiązani są oni przez okres 12 miesięcy począwszy od miesiąca, w którym dokonana została rejestracja, do składania deklaracji VAT w okresach miesięcznych.

Tak więc, nawet jeśli podatnik jako metodę rozliczania VAT wybrał metodę kasową to przez pierwsze 12 miesięcy prowadzenia działalności zobowiązany jest do składania deklaracji VAT w okresach miesięcznych.

Mateusz Grojec

CDR O/Kraków

   http://produktyregionalne.edu.pl