Najnowszy numer e-biuletynu

 pw4fin

 

Artykuły

Znak towarowy –przydatne narzędzie dla przedsiębiorcy

Znakiem towarowym może być każde oznaczenie, które można przedstawić w sposób graficzny (w szczególności wyraz, rysunek, ornament, kompozycja kolorystyczna, forma przestrzenna, w tym forma towaru lub opakowania, a także melodia lub inny sygnał dźwiękowy), jeżeli oznaczenie takie nadaje się do odróżnienia w obrocie towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów innego przedsiębiorstwa.

Znaki towarowe to oznaczenia stosowane w handlu i służą do identyfikacji produktów i usług konkretnego przedsiębiorcy. Pozwalają na odróżnianie produktów tego samego rodzaju oferowanych przez różne podmioty, stanowiąc tym samym podstawę budowania wizerunku i reputacji marki.

Najpowszechniejszym rodzajem znaków towarowych są znaki słowne (wyraz, zdanie), graficzne (rysunki, ornamenty) oraz słowno-graficzne (kombinacje elementów słownych i graficznych). Można jednak dokonywać zgłoszenia innych form znaków towarowych, np. przestrzennych (np. kształt towaru lub opakowania), dźwiękowych (melodie, inne sygnały dźwiękowe), czy też kombinacji ich rodzajów, np. słowno-graficzno-przestrzennych.
Głównym aktem prawnym regulującym sposób udzielania prawa ochronnego na krajowy znak towarowy jest ustawa Prawo własności przemysłowej. Wspomniany akt prawny nie zamyka katalogu oznaczeń, które mogą zostać zarejestrowane jako znaki towarowe. Najważniejszą kwestią jest to, by zgłoszone oznaczenie miało charakter odróżniający i żeby można było je przedstawić w sposób graficzny.
Zarejestrowany znak towarowy podlega prawnej ochronie. Ma on charakter monopolu, a więc przysługuje jedynie jego właścicielowi. W przeciwieństwie do innych sposobów ochrony interesów przedsiębiorcy prawem ochronnym na zarejestrowany znak towarowy rządzą nieskomplikowane i czytelne zasady. Dzięki temu jest on skutecznym narzędziem obrony w przypadku naruszenia praw do takich oznaczeń i wszelkich sporów sądowych.
Warto mieć na uwadze, że jeśli producent zwleka z wniesieniem wniosku o ochronę swojego znaku towarowego, inni mogą zarejestrować jego znak towarowy jako własny i skorzystać na poczynionych przez niego inwestycjach, np. w reklamę). Prawo ochronne na znak towarowy zasadniczo przysługuje uprawnionemu (zgłaszającemu lub innej osobie, która nabyła od niego prawo do znaku towarowego).
Ze względu na rodzaj znaku i charakter podmiotów uprawnionych możemy wyróżnić:
- indywidualny znak towarowy
- wspólne prawo ochronne
- wspólny znak towarowy
- wspólny znak towarowy gwarancyjny.
Indywidualny znak towarowy przysługuje wyłącznie jednemu uprawnionemu, gwarantując używanie znaku towarowego na wyłączność podmiotowi, na którego rzecz znak towarowy został zarejestrowany.
Wspólne prawo ochronne jest udzielane na znak towarowy, przeznaczony do używania przez kilka osób, w tym przedsiębiorców, którzy zgłosili go wspólnie, jeśli używanie takie nie jest sprzeczne z interesem publicznym i nie ma na celu wprowadzenia odbiorców w błąd, w szczególności, co do charakteru, przeznaczenia, jakości, właściwości lub pochodzenia towarów. Zasady używania znaku towarowego na podstawie wspólnego prawa ochronnego określa regulamin znaku przyjęty przez tych przedsiębiorców. Regulamin ten należy dołączyć do podania.
Wspólnego znaku towarowego może używać organizacja posiadającą osobowość prawną, powołana do reprezentowania interesów przedsiębiorców w niej zrzeszonych oraz wspomniani przedsiębiorcy.
Prawo ochronne na znak towarowy może zostać udzielone wyłącznie na rzecz organizacji. Zasady używania w obrocie wspólnego znaku towarowego przez organizację oraz przez zrzeszone w niej podmioty określa regulamin znaku przyjęty przez tę organizację. W razie zgłoszenia takiego oznaczenia, tutaj również do podania należy obowiązkowo dołączyć regulamin wspólnego znaku towarowego.
Wspólny znak towarowy gwarancyjny jest przeznaczony do używania przez przedsiębiorców stosujących się do zasad ustalonych w regulaminie znaku przyjętym przez organizację posiadającą osobowość prawną, na której rzecz znak ten został zarejestrowany.
Co charakterystyczne dla tego rozwiązania, organizacja na rzecz której znak ten został zarejestrowany, sama nie ma prawa go używać. Ponadto, uprawniony z prawa ochronnego na wspólny znak towarowy gwarancyjny nie może odmówić, bez ważnych powodów, prawa używania znaku przedsiębiorcom, którzy spełniają kryteria określone w regulaminie. Jak w pozostałych przypadkach i tu, w razie zgłoszenia takiego oznaczenia, do podania obowiązkowo należy dołączyć regulamin wspólnego znaku towarowego gwarancyjnego.
Nie każde oznaczenie może być znakiem towarowym. To wynika z podstawowej funkcji, jaką pełni znak towarowy, mianowicie funkcji odróżniającej. Znak towarowy nie musi być oryginalny. Ma być jedynie na tyle charakterystyczny, żeby przyciągał uwagę klientów i identyfikował dany produkt na rynku (jako posiadający swoje źródło komercyjne) oraz, aby można go było przedstawić w formie graficznej. Tworząc znak, warto jednak użyć słów fantazyjnych i abstrakcyjnych w stosunku do towarów czy usług, na które mają być nakładane.
Warto w tym miejscu zauważyć, że istnieją tzw. bezwzględne przesłanki odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy, które uniemożliwiają jego rejestrację.
Podstawowe powody odmowy udzielania praw ochronnych na oznaczenie to:
- posługiwanie się oznaczeniami rodzajowymi lub opisowymi, które składają się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania, w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności.
Przykładowo: przedsiębiorca sprzedający mleko nie może zastrzec znaku towarowego słownego, składającego się wyłącznie ze słów „mleko", czy „dobre mleko", gdyż takie oznaczenie wskazywałoby jedynie na rodzaj i jakość towaru, nie wskazując od którego przedsiębiorcy pochodzi towar .
- zgłoszenie oznaczeń, które weszły do języka potocznego lub są zwyczajowo używane w uczciwych i utrwalonych praktykach handlowych, np.. nylon, ,
- zgłoszenie znaku towarowego, który może wprowadzać odbiorców w błąd, w szczególności co do charakteru, jakości lub pochodzenia geograficznego towaru
Przykład: Zgłoszony został znak słowno-graficzny, stanowiący etykietę z napisem „ALBIO olej spożywczy". W wykazie towarów tego znaku zawarte są takie towary, jak soki owocowe. Wówczas należy uznać, że znak ten jest mylący dla konsumenta, bowiem będzie on oczekiwał, iż etykietą tą są oznaczone oleje spożywcze, a nie soki owocowe.
- zawiera symbol Rzeczypospolitej Polskiej (godło, barwy lub hymn), a zgłaszający nie przedstawił zgody właściwego organu państwa

Pełen katalog przyczyn bezwzględnej odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy wskazuje ustawa Prawo własności przemysłowej w art. 1291, Katalog względnych przeszkód udzielania prawa ochronnego zawarty jest zaś w art. 1321 pwp.
Prawo ochronne na znak towarowy, udzielone przez Urząd Patentowy RP, ma terytorialny charakter. Oznacza to, że jest ono skuteczne wyłącznie w granicach terytorium Polski.
Przedsiębiorcy mają jednak możliwość rozszerzenia zasięgu terytorialnego znaku towarowego na inne państwa.
Od 15 kwietnia 2016 r. obowiązuje nowy system rozpatrywania zgłoszeń znaków towarowych tzw. system sprzeciwowy. Znacznie ułatwia i przyspiesza on rozpatrywanie podań o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy.
Przed dokonaniem zgłoszenia, należy sprawdzić, czy nie istnieją znaki towarowe identyczne lub podobne do tego, który chcielibyśmy zgłosić. W tym celu trzeba przeszukać :

  • bazę znaków krajowych;
  • bazę znaków Unii Europejskiej;
  • bazę znaków międzynarodowych (wszystkie te wyznaczone na Polskę lub UE).

W każdej z nich mogą się bowiem, znajdować się znaki, stanowiące przeszkodę do udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy, który chcemy zarejestrować.
Uprawniony do znaku identycznego lub podobnego do znaku, który chcemy zarejestrować na identyczne lub podobne towary i/lub usługi może wnieść sprzeciw wobec naszego zgłoszenia. Należy się również liczyć z tym, że, mimo rejestracji, nasz znak może zostać w przyszłości unieważniony ze względu na identyczność lub podobieństwo do wcześniejszego znaku innego uprawnionego.
Dokładna analiza sytuacji we wspomnianych kwestiach, pozwala uniknąć niepotrzebnych opłat za zgłoszenie znaku, jeżeli nie zostanie on zarejestrowany albo też jego rejestracja będzie unieważniona.
Pierwszym krokiem, celem dokonania znaku towarowego, który należy wykonać, jest złożenie podania. Następnie zgłoszenie jest badane pod względem formalnoprawnym (m.in. czy została dokonana opłata za zgłoszenie). Jednocześnie zgłoszenie podlega ujawnieniu
w zewnętrznej bazie znaków towarowych prowadzonej przez Urząd, nie później niż w terminie 2 miesięcy od daty ich zgłoszenia.
Dalszym etapem postępowania zgłoszeniowego jest sprawdzenie czy nie ma bezwzględnych przesłanek odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy.
W razie ich zaistnienia Urząd wyda decyzję o odmowie udzielenia prawa ochronnego w odniesieniu do całości lub części żądanego zakresu ochrony.
W sytuacji niestwierdzenia wspomnianych przeszkód, informacja o dokonanym zgłoszeniu znaku towarowego zostanie opublikowana
w Biuletynie Urzędu Patentowego RP.
Urząd ponadto dokona zgłaszającemu zawiadomienia o podobnych lub identycznych znakach wcześniejszych, które mogą stanowić przeszkodę do rejestracji, podniesioną w sprzeciwie, lub prowadzić do ewentualnego unieważnienia znaku.
Sprzeciw będzie mógł być wniesiony w terminie 3 miesięcy od daty ogłoszenia w Biuletynie Urzędu Patentowego RP informacji o zgłoszeniu. Termin ten ma charakter nieprzywracalny.
W przypadku wniesienia sprzeciwu, Urząd Patentowy niezwłocznie zawiadamia o tym zgłaszającego oraz informuje strony o możliwości ugodowego rozstrzygnięcia sporu. Termin na dogadanie się wynosi 2 miesiące i jest liczony od dnia doręczenia ww. informacji stronie, która otrzymała ją najpóźniej. Termin ten może być wydłużony do 6 miesięcy na zgodny wniosek stron.
Jeśli strony nie osiągną porozumienia, Urząd Patentowy przystąpi do rozstrzygnięcia sprzeciwu i wyda decyzję o oddaleniu sprzeciwu lub uznaniu go za zasadny w całości lub części. Przy jej wydawaniu Urząd związany jest podstawą prawną oraz faktyczną wskazaną przez wnoszącego sprzeciw. Od decyzji Urzędu, wydanej w wyniku rozpatrzenia sprzeciwu, stronom przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Ostatnim etapem postępowania w sprawie udzielania prawa ochronnego na znak towarowy, jest wydanie przez Urząd Patentowy decyzji o udzieleniu bądź odmowie udzielenia prawa ochronnego. Gdy nie zostanie złożony żaden sprzeciw lub złożony sprzeciw wpłynie po terminie bądź też zostanie oddalony, zgłoszony znak towarowy zostanie zarejestrowany.
W razie uznania sprzeciwu za zasadny, Urząd odmówi udzielenia prawa ochronnego.
Rola przedsiębiorcy wcale się nie kończy w momencie przyznania prawa ochronnego na znak towarowy. Powinien on monitorować bazę znaków towarowych, sprawdzając czy nikt nie wkracza w sferę praw do posiadanego znaku towarowego. Należy również pamiętać, że prawo ochronne na znak towarowy udzielane jest na okres 10 lat – trzeba więc dokonać przedłużenia okresu ochrony przed upływem tego czasu.
Zgłoszenie znaku towarowego oraz dalsza korespondencja wymagają zachowania formy pisemnej. Podanie wraz z załącznikami można złożyć osobiście w Kancelarii Ogólnej Urzędu Patentowego RP, za pośrednictwem poczty, bądź za pomocą telefaksu albo elektronicznie, przy pomocy platformy ePUAP.
Jeśli przesyłamy zgłoszenia telefaksem oryginał zgłoszenia trzeba dostarczyć w terminie 30 dni od daty jego nadania . Termin ten nie podlega przywróceniu.
Zgłoszenia elektronicznego można dokonać wyłącznie przy użyciu oprogramowania i w formatach używanych przez Urząd Patentowy. E-dokumenty muszą zostać opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub profilem zaufanym. Stosowne informacje o akceptowanych elektronicznych można znaleźć w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" (comiesięcznej publikacji papierowej i elektronicznej Urzędu Patentowego RP ).

Mateusz Grojec

CDR O/Kraków

 

   http://produktyregionalne.edu.pl